آیین برداشت نخستین محصول زیتون و آغاز عملیات فرآوری این محصول از عرصه ۵۰ هکتاری فضای سبز شهر قیامدشت روز شنبه ۱۴ شهریور با حضور بیژن سلیمانپور فرماندار ویژه شهرستان ری، حسین ترکاشوند شهردار قیامدشت، جمعی از مدیران دستگاههای اجرایی، اعضای شوراهای اسلامی، مسئولان نظامی و انتظامی و اصحاب رسانه در پارک جنگلی بام قیامدشت برگزار شد.
طرح کاشت زیتون در قیامدشت با هدف توسعه فضای سبز، استفاده بهینه از اراضی، انتخاب گونههای سازگار با شرایط اقلیمی منطقه و حرکت به سمت ایجاد درآمدهای پایدار شهری اجرا شده است. در این طرح حدود ۲۵ هزار اصله درخت زیتون از سال ۱۳۹۹ در عرصهای به وسعت ۵۰ هکتار کاشته شده و پس از چند سال مراقبت و رسیدگی، نخستین محصول آن برداشت شد.
فرماندار ویژه شهرستان ری در این آیین با اشاره به اهمیت اجرای طرحهای خلاقانه در مدیریت شهری اظهار کرد: به فضل الهی باید با وفاق، همدلی، هماندیشی و همافزایی بتوانیم کشور عزیزمان را که امانتی در دست ماست، با صلابت و اقتدار به سرمنزل مقصود برسانیم و هر یک از مسئولان نیز باید به اندازه توان خود در مسیر خدمت به مردم گام بردارند.
بیژن سلیمانپور با اشاره به اینکه کاشت زیتون در محور جاده خاوران و شهر قیامدشت در نگاه نخست ممکن است اقدامی ساده به نظر برسد، افزود: زیبایی این کار در عقلگرایی، شجاعت، جسارت و پذیرش تغییر نهفته است. امروز تنها از میوه و دانه زیتون رونمایی نمیکنیم، بلکه از یک ایده و باور رونمایی شده است.
وی ادامه داد: شکلگیری یک ایده و تبدیل آن به محصول همانند یک کار علمی و پژوهشی، نیازمند زمان، آزمون و خطا، پذیرش ریسک و استفاده از دانش و مشورت کارشناسان است و این فرآیند در قیامدشت نیز طی شده است.
فرماندار ویژه شهرستان ری با اشاره به تصمیم مدیریت شهری قیامدشت برای استفاده از ظرفیت یک عرصه وسیع اظهار کرد: شهردار این شهر سالها پیش با مشاهده ظرفیت موجود در این منطقه، به جای رها کردن زمین، برای آن طرح و برنامه تعریف کرد و امروز نتیجه آن تصمیم را در قالب یک مجموعه سبز و مثمر مشاهده میکنیم.
سلیمانپور، یکی از مهمترین ابعاد این اقدام را صیانت از اراضی دانست و گفت: اگر چنین اقدامی در این عرصه انجام نمیشد، احتمال داشت زمینها در معرض زمینخواری قرار بگیرند یا حتی ممکن بود با تغییر کاربری و بارگذاری جمعیت، تناسب میان نیازهای شهر و سرانههای خدماتی از بین برود.
وی افزود: بنابراین این اقدام تنها کاشت چند هزار اصله درخت نیست، بلکه از منظر مدیریت شهری، جلوگیری از تغییر کاربری و صیانت از سرمایههای عمومی و اراضی شهری اقدامی ارزشمند محسوب میشود.
جلوگیری از تبدیل اراضی به محل تخلیه نخاله
فرماندار ویژه شهرستان ری با اشاره به مسائل زیستمحیطی حاشیه شهرها و محورهای مواصلاتی اظهار کرد: یکی از مشکلات جدی در حاشیه شهرها و محورهای مواصلاتی، تخلیه نخالههای ساختمانی و پسماندهاست و ساماندهی این موضوع نیز هزینهبر و دشوار است.
وی ادامه داد: در این عرصه با ایجاد فضای سبز، از تبدیل زمین به محلی برای تخلیه نخاله جلوگیری شده و در عین حال یک کار زیستمحیطی هدفمند نیز شکل گرفته است.
سلیمانپور، تغییر الگوی کاشت و استفاده از گونههای مثمر را یکی دیگر از نقاط قوت این طرح عنوان کرد و گفت: کاشت درخت مثمر علاوه بر توسعه فضای سبز، امکان بهرهبرداری اقتصادی نیز ایجاد میکند.
وی افزود: زیتون در آموزههای دینی نیز به عنوان «شجره مبارکه» مورد اشاره قرار گرفته و از منظر اقتصادی نیز میتواند زمینه ایجاد درآمد پایدار برای مدیریت شهری را فراهم کند.
زیتون؛ ظرفیتی برای درآمد پایدار شهرداری
فرماندار ویژه شهرستان ری با اشاره به چالش تأمین منابع پایدار برای شهرداریها گفت: یکی از دغدغههای جدی مدیریت شهری، تأمین منابع پایدار است و نمیتوان برای اداره شهرها صرفاً به منابع ناپایدار و درآمدهای مقطعی متکی بود.
سلیمانپور ادامه داد: اگر برآوردهای کارشناسی درباره میزان برداشت محصول این مجموعه محقق شود، درآمد حاصل از زیتون میتواند در ارائه خدمات شهری، عمران و آبادانی منطقه مورد استفاده قرار گیرد.
وی تأکید کرد: این نوع نگاه باید در سایر حوزههای مدیریت شهری نیز مورد توجه قرار گیرد، یعنی زمین و ظرفیتهای موجود نباید صرفاً هزینهزا باشند، بلکه باید با برنامهریزی و استفاده از ظرفیت علمی و کارشناسی به فرصت تبدیل شوند.
فرماندار ویژه شهرستان ری با بیان اینکه اجرای این طرح نشان میدهد «کار نشد ندارد»، افزود: اگر اراده، برنامهریزی، توکل و استفاده از ظرفیت علمی و کارشناسی وجود داشته باشد، میتوان طرحهای جدیدی را در نقاط مختلف اجرا کرد.
وی اقدام شهرداری قیامدشت را کاری نو و ارزشمند دانست و گفت: این اقدام باید حفظ، ادامه و توسعه پیدا کند تا بتوان از ظرفیت ایجادشده بیشترین بهره را برای شهر و شهروندان گرفت.
تأکید بر استفاده مردم از مجموعه زیتون
سلیمانپور در ادامه با تأکید بر ضرورت توجه به منافع شهروندان اظهار کرد: مردم باید بتوانند از چنین فضاهایی استفاده کنند و این مجموعه نباید صرفاً یک فضای اقتصادی یا یک عرصه بسته باشد.
وی افزود: میتوان با رعایت پروتکلهای حفاظتی و حفظ الزامات مربوط به نگهداری باغ، زمینهای را فراهم کرد که این مجموعه علاوه بر کارکرد اقتصادی و زیستمحیطی، به یک فضای قابل استفاده برای مردم نیز تبدیل شود.
فرماندار ویژه شهرستان ری در پایان با قدردانی از شهرداری و شورای اسلامی شهر قیامدشت و دستگاههای مرتبط با اجرای این طرح گفت: مردم ایران شایسته بهترین خدمات هستند و هر اقدامی که امروز در قیامدشت انجام شده، باید در نهایت به نفع مردم این شهر باشد.
مطالعات آب، خاک و اقلیم پیش از کاشت زیتون
حسین ترکاشوند شهردار قیامدشت در جمع خبرنگاران درباره روند اجرای این طرح اظهار کرد: اگر امروز این عرصه در اختیار شهرداری قرار گرفته و امکان اجرای چنین طرحی فراهم شده است، حاصل همکاری و همراهی مجموعههای جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و سایر دستگاههای مرتبط است.
وی افزود: پیش از اجرای طرح، مطالعات کارشناسی در زمینه آب، خاک و شرایط اقلیمی شهر قیامدشت انجام شد و بر اساس نتایج این مطالعات مشخص شد که درخت زیتون و برخی گونههای مثمر میتوانند در این منطقه عملکرد مناسبی داشته باشند.
ترکاشوند ادامه داد: بر اساس این مطالعات، حدود ۲۵ هزار اصله درخت زیتون در سال ۱۳۹۹ در این عرصه ۵۰ هکتاری کاشته شد و طی سالهای گذشته عملیات مراقبت، نگهداری و رسیدگی به درختان انجام گرفت تا این مجموعه به مرحله برداشت محصول برسد.
استفاده از آبیاری قطرهای برای کاهش مصرف آب
شهردار قیامدشت با اشاره به شرایط منابع آبی شرق استان تهران گفت: شرق تهران با محدودیت منابع آبی مواجه است و به همین دلیل تلاش کردهایم توسعه فضای سبز شهر بر مبنای بهرهوری از منابع آبی و استفاده از روشهای کممصرف انجام شود.
وی افزود: بیشتر درختان این مجموعه به شیوه آبیاری قطرهای آبیاری میشوند و در انتخاب گونههای گیاهی نیز شرایط اقلیمی و میزان نیاز آبی مورد توجه قرار گرفته است.
ترکاشوند با اشاره به استفاده از ظرفیت کارشناسان تخصصی حوزه زیتون اظهار کرد: برای افزایش بهرهوری این باغ از مشاوران متخصص حوزه زیتون نیز استفاده کردهایم و امیدواریم با ادامه مراقبت و رسیدگی، این مجموعه طی سالهای آینده به مرحله مطلوب بهرهوری برسد.
وی گفت: هدف ما این است که این عرصه در کنار ایجاد فضای سبز و کمک به محیط زیست، به یک ظرفیت اقتصادی برای شهر نیز تبدیل شود.
افزایش سرانه فضای سبز قیامدشت از ۲.۷ به بیش از ۲۱ مترمربع
شهردار قیامدشت همچنین به روند توسعه فضای سبز این شهر اشاره کرد و گفت: در سال ۱۳۹۶ که قیامدشت به صورت مستقل اداره شد، سرانه فضای سبز شهر حدود ۲.۷ مترمربع به ازای هر شهروند بود، اما امروز این میزان به بیش از ۲۱ مترمربع رسیده است.
ترکاشوند افزود: این افزایش نشاندهنده آن است که توسعه فضای سبز طی سالهای گذشته یکی از محورهای جدی مدیریت شهری قیامدشت بوده و تلاش شده است از ظرفیتهای موجود برای افزایش سرانه فضای سبز استفاده شود.
وی تأکید کرد: رویکرد مدیریت شهری این است که توسعه فضای سبز تنها به کاشت درختان غیرمثمر محدود نشود، بلکه با استفاده از گونههای مثمر، علاوه بر ایجاد فضای سبز، امکان بهرهبرداری اقتصادی و ایجاد منفعت برای شهروندان نیز فراهم شود.
شهردار قیامدشت ایجاد درآمدهای پایدار را یکی از دغدغههای اصلی مدیریت شهری دانست و گفت: این مجموعه میتواند همزمان چند هدف را دنبال کند؛ از یک سو به توسعه فضای سبز و حفظ عرصههای طبیعی کمک کند، از سوی دیگر در حوزه محیط زیست مؤثر باشد و در نهایت با تولید محصول، زمینه کارآفرینی و ایجاد درآمد پایدار برای شهرداری را فراهم کند.
ترکاشوند در پایان از همراهی فرمانداری ویژه شهرستان ری، جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست، شورای اسلامی شهر، کارکنان شهرداری، حوزه فضای سبز و سایر دستگاههای اجرایی در اجرای این طرح قدردانی کرد.
بر اساس این گزارش، برداشت نخستین محصول زیتون از عرصه ۵۰ هکتاری قیامدشت آغاز مرحلهای جدید در بهرهبرداری از این مجموعه محسوب میشود؛ طرحی که مدیریت شهری قیامدشت تلاش دارد با تداوم مراقبت، استفاده از دانش تخصصی و توسعه فرآوری محصول، آن را از یک پروژه فضای سبز به یک ظرفیت اقتصادی، زیستمحیطی و اجتماعی برای شهر تبدیل کند.